Buhari’de yer alan bir hadise göre Hz. Peygamber (s.a.v.), Müslümanların derdiyle dertlenmeyen bizden değildir, buyuruyor. Aziz milletimizin hem insanî yapısı hem de İslâmî inancı bu buyrultu yönündedir. Kırım kadim Türk vatanıdır ve halkı Müslümandır. Mairebol’da, savaş harabeleri arasında nazlı nazlı süzülen cami gibi binlerce eser, su yolları ve köprüler memleketin tapusu mahiyetinde belgelerdir. İşte bu sebeple Ruslar, esir ettikleri Türk illerinde önce bu neviden eserleri tahrip ve yok etmişlerdir.
25.03.2022 11:01
3 yorum
275 okunma
Kanayan Yaramız Kırım
İsmail Aydın

Buhari’de yer alan bir hadise göre Hz. Peygamber (s.a.v.), Müslümanların derdiyle dertlenmeyen bizden değildir, buyuruyor. Aziz milletimizin hem insanî yapısı hem de İslâmî inancı bu buyrultu yönündedir. Kırım kadim Türk vatanıdır ve halkı Müslümandır. Mairebol’da, savaş harabeleri arasında nazlı nazlı süzülen cami gibi binlerce eser, su yolları ve köprüler memleketin tapusu mahiyetinde belgelerdir. İşte bu sebeple Ruslar, esir ettikleri Türk illerinde önce bu neviden eserleri tahrip ve yok etmişlerdir.

Bir zamanlar Büyük Osmanlı devleti vardı, onun kudretli padişahları vardı. Kırım diye bir yer vardı ve oranın Rusları titreten şöhretli hanları vardı. Rus işgalinde 1783’den beri duyduklarımız ise katliam, sürgün, esaret, asimilasyon, acı, kan ve gözyaşıdır.

KISA TARİHÇE

Kırım hanlığı Altınordu veya Deşt-i Kıpçak büyük hanlığının Tokatimur şubesine mensuptur. Tokatimur şubesinden Kazan, Astragan ve Kırım hanlıkları çıkmıştır. Bunların içinde en mühimmi Kırım Hanlığıdır. Kırım hanlığı aile arasındaki hanlık mücadeleleriyle yıpranmış ve Osmanlı himayesine girmek suretiyle üç buçuk asır daha yaşamıştır. Moskova knezliği,  Korkunç İvan döneminde bu üç hanlık arasında vaki mücadeleden istifade ile önce Kazan hanlığını (1552) sonra Astragan hanlığını(1556) ele geçirmiş, böylece Kafkaslarda ve Orta Asya’da yayılmıştır. Kırım’ın ilhakı ise 1783’tür. Osmanlı devleti himayesinde özel bir statü ile idare edilen Kırım, Osmanlı – Rus savaşı sonunda yapılan 1774 Küçük Kaynarca antlaşmasıyla Osmanlıdan ayrılmıştı. Ama Ruslar andlaşmaya ihanet ederek 1783’te Kırım’ı ilhak ettiklerini ilan ettiler.

Kırım hanları Cengiz’in oğlu Cuci Han evladından olup Kiray veya Giray denilen bir aileden idiler. Giray (Kiray)kuvvetli mahlûk ve dev manasına gelmektedir.

OSMANLI DEVLETİ VE KIRIM

Osmanlı devleti, batıda Boğdan prensliğine ait yerler ile doğuda Kafkas sahilleri hariç bütün Karadeniz sahillerini elde etmişti. Kuzey-Karadeniz’de Kırım ve Azak sahillerinde Cenevizlilerin ticaret müstemlekeleri bulunmakta idi. Bilhassa Kefe limanı Ceneviz ticaretinin Karadeniz’de anbarı mesabesinde idi. Cenevizliler Kefe’yi 1266 senesinde Altınordu hanlığından almışlardı. Kefe pek müstahkem olup üç kat sur ile çevrilmişti. Cenevizliler gerek Kefe ve gerek diğer iskeleler vasıtasıyla İran, Rusya ve hatta Orta-Asya ile ticari işler yapıyorlardı. Kırım hanları Ceneviz konsoloslarına geniş imtiyazlar vermişlerdi.

Osmanlı devleti, bu kapalı denizin yarısından fazlasını elinde bulundurduğundan, kendi topraklarının emniyeti bakımından geri kalan kısmını da ele geçirerek burasının bir Türk gölü olmasını istedi. Ceneviz sömürgeleri kaldırılacak, Kefe iskelesi vasıtasıyla yapılan ticaret de Türklerin eline geçecekti.

Osmanlı hükümeti Kuzey Karadeniz’e yerleşmeği Kırım hanı Hacı Giray’a yaptığı yardım esnasında (1454) kurmuş olduğundan yirmi bir sene sonra bunun tatbikine başlamıştır. Önce, bir senelik bir mütareke ile on iki seneden beri Venediklilerle sürdürülen savaş durduruldu ve hemen sonrasında Karadeniz seferi yapıldı. Mayıs (1475) ayı sonunda vezir-i âzam Gedik Ahmet Paşa yetmiş bin asker ve büyük, küçük üç yüz parça donanma ile Karadeniz’e çıktı. Haziran başında Kefe limanı önüne demir attı, vakit kaybetmeksizin kırk bin kişilik bir kuvveti karaya çıkardı. Kuşatma tertibatı alındı, üç gün dayandıktan sonra şehir teslim oldu. Kaleye asker kondu. Hammer’in belirttiğine göre, Cenevizlilerden İskoer Ciyafiko adında biri, yerli ahaliden olan bazı muteber Ermenilerle birlikte Kefe’nin kapılarını açarak şehri Osmanlılara teslim etmişlerdir.

RİVAYET ODUR Kİ…

Kefe’nin alınmasından sonra donanma Azak Denizi’ne girip, Don nehri havzasına yakın olan ve eskiden Tana denilen Azak kalesini sulh yoluyla aldı. Bundan sonra Kırım yarımadası güneyinde bulunan Menküb kalesi de az bir tazyikten sonra elde edildi. Buraya iltica etmiş olan Kırım hanlarından Menğli Giray Cenevizlilerle beraber esir edildi ve diğer esirlerle İstanbul’a getirildi. Menğli Giray, kardeşi Nurdevlet’le hanlık için mücadele ediyordu, muvaffak olamayınca Cenevizlilere iltica etmişti.

Kefe ile diğer yerlerin zaptında esir edilen Cenevizlilerin henüz çok genç olanlarından bin beşyüzü, Yeniçeri Ocağı için ayrılarak Türk terbiyesine verildiler. Rivayete göre diğer esirlerin boyunlarının vurulması emrolunmuştu; bunun üzerine Menğli Giray iki rekât namaz kılmak için müsaade istediğinden Müslüman ve Kırım hanzâdelerinden olduğu anlaşılarak affedilip kendisine tahsisat bağlanmıştır.

OSMANLI HİMAYESİNE GİRİŞ

Hem kardeşi Menğli Giray’a hem de Altınordu hükümdarına karşı durmak zorunda olan Nurdevlet Han, Osmanlılara dostça münasebete girişmiş ve Fatih Sultan Mehmed’e çok mütevazi ve hürmetkâr mektuplar göndermiştir. Fakat 1476’da Boğdan üzerine yapılan seferde Osmanlılar tarafından davet edildiği halde ne kendisi gelebilmiş ve ne de yardımcı kuvvet göndermiştir. Esasen bu sırada Nurdevlet Han, diğer kardeşi Haydar ile de mücadele ettiğinden Kırım harap olmuş vaziyette idi.

Nurdevlet Han’ın bu vaziyeti, aleyhtarlarına fırsat vermiş ve Menğli Giray’ın adamları ve bilhassa Eminek Mirza Bey’in İstanbul’a gönderdiği heyet Nurdevlet’ten şikâyet ile Menğli Giray’ın hanlığa intihap edilip hanlığının tasdikiyle gönderilmesini rica ettiklerinden bu suretle Menğli Giray Kırım’a gönderilmiş ve işte bu suretle Kırım Hanlığı Osmanlı himayesine girmiştir.    

Menğli Giray Han, bundan sonra Osmanlı himayesinde olarak 1487 ile 1515 tarihleri arasında Kırım hanı olmuş, 1783 tarihine kadar da -üç asırdan fazla-  oğul ve torunları kendisine halef olmuştur.

İÇİŞLERİNDE SERBEST ÖZEL STATÜ

Menğli Giray, II. Bayezid zamanında (1484) Boğdan üzerine yapılan seferde ilk defa elli bin kişilik bir kuvvetle bulunmuş ve bundan sonraki seferlerde Osmanlı devletinin bütün Avrupa ve kısmen Asya seferlerinde Kırım hanlarının mühim kuvvetle bulunmaları veya kuvvet yollamaları kanun olmuştur.

Yavuz Sultan Selim zamanında, Kırım hanı olanların oğul veya kardeşlerinden birisini rehin olarak İstanbul’a yollamaları kanun oldu ve ilk defa Menğli Giray’ın oğlu Saâdet Giray rehin olarak İstanbul’a gönderildi.

Osmanlı hükümeti Kırım hanlığına tayin edilenlere hanlık alâmeti olarak berat veya menşur ile kılıç ve bayrak (sancak) da verirdi. Tarihî işaretlere göre Menğli Giray, Yavuz Sultan Selim’in kayın pederidir.

Kırım bu statü ile 1774 tarihine kadar Osmanlı himayesinde ve Giray ailesinin yönetiminde varlığını korudu ve hiçbir zaman Orta Çağ Avrupası’nda feodal yapı içinde faaliyet gösteren vasal devletler gibi Osmanlı devletinin vasalı olmadı. 1774 Küçük Kaynarca andlaşmasıyla Osmanlıdan ayrıldı. Osmanlıdan ayırmak Rusya’nın taktiği idi.

Rusya, 1774 Küçük Kaynarca antlaşmasıyla garantör olmasına rağmen, andlaşma hükümlerini çiğneyerek Viyana bozgunundan tam yüz yıl sonra Kırım’ı ilk defa 1783’de ilhak ettiğini duyurdu. Bize göre bu bir ilhak değil işgaldir. Rusya bunu hep yapmıştır.

 

 

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
3 yorum yapıldı
Kırım
Kırım bizde olmadıktan sonra kimde olursa olsun diyeceğim ama Rusya da olması daha iyi gibime geliyor.Sahte müttefiklerin hizmetinde olana kadar mert düşman da olsun derim..
Yorum Ekleyen: Ahmet Günal     31.03.2022 10:40:25
KIRIM'IN UKRAYNA'YA BIRAKILMASI
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği (SSCB) döneminde Ukrayna, sosyalist bir cumhuriyet olarak SSCB'ye bağlı idi. Birliğe dahil bir devlet olduğuna ve esasen bizim olduğuna göre, Kırım'ın oraya bağlanmasında bir sakınca yoktur mantığı ile 1954'te Ukrayna'ya'ya bırakıldı. Putin, bugün bu düzenlemeyi kabul etmiyor ve Rusya'nın hep yapageldiği işgali yapıyor.
Yorum Ekleyen: İsmail Aydın     29.03.2022 23:12:59
Kırım
İsmail bey yine böl, parçala, yut mantığı burada da işlemiş. Kırım Ukrayna yönetimine nasıl geçti Ruslar Kırım gibi bir yeri nasıl verdiler. Buralara da değinseniz makale daha da güzel olacakmış. Saygılar ve selamlarımla kaleminize sağlık.
Yorum Ekleyen: Rahmi ÜNALAN     28.03.2022 16:09:43
İsmail Aydın
DİĞER YAZILARI

İSMAİL AYDIN KİMDİR?

İsmail Aydın, Hukukçu yazar. Anacığının anlatımına göre koç katımında doğmuş. Koç katımı, Yozgat’ta ekim ayının sonu ile kasım ayının başında olur. Dolayısıyla doğum günü belli değil ama Aydın, doğum günü olarak 29 Ekimi benimsiyor. Koç katımı, döl almak üzere erkek koyunun (Koç) dişi koyunlar arasına bırakılmasına denir.

Peki, hangi yılın koç katımı? O da belli değil. 1950 olabileceği gibi 1949’a da ihtimali var. Her nasılsa nüfusa 08.02.1953 D.lu olarak tescil edilmiş. Yaşı küçük diye ortaokula kabul edilmemiş, bu defa da mahkeme kararıyla, ay ve gün sabit kalmak üzere 1950 olarak tescil edilmiş. İsmail Aydın, doğum gününün bile doğru dürüst kayıt altına alınamayışını, okur-yazar olmayan tolumun  “hal-i pürmelâli” olarak niteliyor.

İsmail Aydın İlkokulu Sorgun’a bağlı Temrezli köyünde, ortaokul ve liseyi Yozgat’ta okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 1977 yılında mezun oldu. Yedek subay olarak yaptığı askerlik görevinden sonra Sorgun’da altı yıl avukatlık yaptı. Ekim 1986’da Diyarbakır / Bismil’de Noter oldu. Kastamonu/Tosya, Bolu ve Ankara’da çalıştı, 2015 Şubatında emekliye ayrıldı.

İsmail Aydın çilekeş Anadolu’nun yanık sesi olarak çıkıyor karşımıza. Türkiye’mizin karşı karşıya bulunduğu sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunuyor. Üzerine titrediği kesim Gençlik. Ağırlıklı olarak üzerinde durduğu sorun Eğitim.

İsmail Aydın, fakülte yıllarından itibaren yazı hayatının içinde oldu. İlk gençlik yıllarıyla beraber memleket meseleleriyle ilgilendi. Tartışmalı radyo ve televizyon programlarına katıldı. Çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları yayımlandı. Şubat 2013’ten beridir, internet ortamında yayın yapan Ana Haber Gazete’de yazmaya devam ediyor.

Meteorolojinin Sesi Radyosu’nda 2013-2016 yılları arasında yayınlanan Kıssadan Hisseler Programı’nın yapım ve sunuculuğunu üstlendi. Türkiye Noterler Birliği’nin Meslekî Forum Sitesi’nde anılarını yazdı.

Ağustos / 2016’da “Batı’nın Gücü Nereden İleri Geliyor?”, Kasım 2016’da “Yeniden Yükselişe Doğru”, Şubat 2017’de “Umut Ülke Türkiye”, Mayıs 2017’de “Bir Noterin Anıları”, Ağustos 2017’de “Kaybettiklerimiz”, Ocak 2018’de “Kıssadan Hisseler”, Mart 2018’de “Niçin Akif? Niçin Safahat?” isimli kitapları yayımlandı.

Yazı hayatını ve kitap çalışmalarını sürdüren İsmail Aydın evli ve dört çocuk babasıdır.

...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya