"Tenkidi", eleştiri anlamında "bir şeyin eksik veya fazla, iyi yada kötü taraflarını tespit" olarak anlamakta güçlük çekenlerdenim.
18.04.2022 04:35
1 yorum
174 okunma
Davranışlarımızda Tenkid Tokadı ve Takdir Alkışı
Kemal Cengiz

"Tenkidi", eleştiri anlamında "bir şeyin eksik veya fazla, iyi yada kötü taraflarını tespit" olarak anlamakta güçlük çekenlerdenim.

Belki, gerçekte tenkit böyle  çift yönlü olarak yapılması  gerekir ama, bugüne kadar tenkidin bu manada samimi ve tarafsız duygularla yapıldığına hiç rastlamadım. 

Atalarımızın, "Sahibini dövemeyen, köpeğini taşlar" dediği gibi; bir eserin sahibini açıktan üzemeyen, eserini tenkit ederek üzmeye çalışıyor. Böyle olunca da tenkidin içine kıskançlık, kızgınlık…gibi "olumsuz duygusallık" karışıyor ve tenkit, objektif (göründüğü gibi) olmaktan çıkıyor; "olumsuz eleştiri" niteliğinde tek taraflı bir yaralamaya ve karalamaya dönüşüyor.

Bu nedenle insanlar, içinden sevmediği kimseleri, (dışından dost ve seviyor gibi görünerek) eleştirmekten kaçınmalıdırlar; iyilik getirmez, kötülükleri körükler. İçlerinden sevmiyorlar ise, işlerine de karışmamalıdırlar. 

Atalarımız her ne kadar, "Dost acı söyler" demişlerse de; ben de derim ki, "Tatlı dostlar acı söylemezler".

Zira, samimi yapılan bir tenkitte eser veya konu iyi ve kötü yönleri ile "iyice" değerlendirilir. Önce güzellikleri görülür, sahibi takdir ve tebrik edilir; sonra da, -varsa kusurları- münasip lisan ile hatırlatılır. 

Böyle yapılmayan, damdan düşercesine söze hatalardan başayıp, eksiklikler ile devam edilerek kusurların sıralandığı; meziyetin görülmediği tenkidi, "samimi" kabul etmek mümkün değildir.

Peygamber efendimiz hadis-i şerifinde, "Sizin bir şeyi sevmeniz, onun hakkında sizi kör ve sağır eder" (Ebu Davud, 5130) buyurmuştur

Buna göre, insan sevdiğinin çirkinliğini göremez, onu kötülemeye dili varmaz. Kusuru olsa bile onun önce meziyetini görür ve onlar ile küçük kusurlarını görmezlikten gelir; gizlenemeyecek büyük kusurları da insaf ile eleştirir. 

Yüce Allah hayat rehberimiz olan kitabı Kur'an-ı Kerim'de, "Güzellikler çirkinlikleri götürür" (Hud, 114) buyuruyor.

Burada çirkinlikleri götürecek güzellikleri,  akan bir su gibi düşünürsek; her akarsuyun kuvvetine göre önüne katıp sürükleyerek götürebileceği çöpler farklıdır. 

Buna göre, küçük bir güzel meziyet ile büyük bir kusur elbette  örtülemez. Bu durum tabiidir. 

Ancak büyük bir meziyet de kusuru var diye karalanıp çöplüğe atılmamalıdır.

18.04.2022

 

Kemal CENGİZ
Emekli Müftü

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
1 yorum yapıldı
Tatlı dil
ا كريم متى امدحه امدحه والورى معى واذا ما لمته لمته وحدى Bir arkadaşımı öveceksem herkesin yanında överim Onu yereceksem de, kimsenin olmadığı yerde yererim, demiş şair. Telhis kitabından
Yorum Ekleyen: Mustafa Yıldız     19.04.2022 13:09:18
Kemal Cengiz
DİĞER YAZILARI

Kemal CENGİZ
Emekli Müftü

Memleketi olan Ankara/Çamlıdare Ahatlar köyünde 1951 yılında doğdu. İlköğrenimi yıllarında Hafızlık ve Medrese Usulü Arapça tahsili yaptı. 1974 yılında Ankara Merkez (Tevfik İleri) İmam-Hatip Okulu'nu bitirdi. Aynı yıl girdiği İzmir Yüksek İslam Enstitüsü'nden 1978'de BİRİNCİLİKLE mezun oldu.

Dini Yüksek Tahsilini yaparken aynı zamanda İmam-Hatip olarak göreve başladı. Mezuniyetini takiben yurdun çeşitli il ve ilçelerinde Vaiz, İlçe Müftüsü ve İl Müftü Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Toplam 43 yıl görevden sora 2016 yılında "yaş haddinden" emekli oldu.

KELÂM-I KEMÂL adıyla özlü sözlerini içeren bir kitabı yayımlandı. Dini, milli, ahlaki ve sosyal konularda çeşitli gazete ve dergilerde çok sayıda çıkan yazılarına devam etmektedir. Bu yazılarından aldığı derece ve ödülleri ile TAKDİR belgeleri bulunmaktadır. 2007 yılında Diyanet İşleri Başkanlığınca Türkiye çapında açılan "Hutbe Yarışmasında" BİRİNCİLİK ödülü bulunmaktadır.

Dini Yüksek İhtisas Eğitimi (İstanbul-Haseki 4. Dönem) yanında Uzmanlık derecesinde Arapça, orta derecede İngilizce biraz Farsça, biraz da Almanca bilmektedir.

Evli, iki oğulu  ve beş torunu bulunmaktadır.

...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya