Geçtiğimiz hafta, şehrimizdeki sürücü kurslarında görev yapan direksiyon usta öğreticileriyle, Bakanlığın düzenlediği eğitim programı vesilesiyle bir araya geldik. Trafik eğitiminin hem teorik hem de uygulamalı yönünü yeniden ele alma ve değerlendirme imkânı bulduk.

Eğitim; insana istenen davranışları kazandıran, onu geliştiren ve kalıcı hale getiren bir süreçtir. Her ne kadar bu “istenen davranışlar” toplumdan topluma farklılık gösterse de, esas olan insanın yaratılıştan sahip olduğu iyiyi kötüden ayırma kabiliyetinin bilgiyle geliştirilmesidir.

Ne var ki, her zaman işler böyle yürümez. Bazen yıllar süren emek, tek bir yanlışla heba olabilir. Uğruna çaba harcadığınız davranışın karşılıksız kalması, insanı derin bir hayal kırıklığına sürükler. Buna rağmen insanlar, iyiliği tavsiye etmekten ve kötülüğe karşı koymaktan vazgeçmez.

Seminerde usta öğreticilere özellikle şunu ifade ettim: Şehrimizin trafiğinde yaşanan kural ihlâllerinden, karmaşadan ve olumsuzluklardan hepimiz sorumluyuz. Bu, yalnızca direksiyon başındakilere değil, sessiz kalanlara ve görmezden gelenlere de aittir.

Maalesef, ehliyet bizde “Sürücünün istediği yerde ve zamanda araç kullanma belgesi” gibi algılanır oldu. Oysa trafikte yapılan her ihlâl, aynı zamanda bir kul hakkı ihlâlidir. Ne yazık ki bu bilinç, ülkemizde yeterince gelişmedi.

Trafik, bireysel hareket mekânı değildir. Yollar, kaldırımlar ve kavşaklar ortak kullanım alanlarıdır. Buraları, yalnızca kendi şehrimizin insanlarıyla değil, dünyanın farklı yerlerinden gelen insanlarla da paylaşırız. Bu yönüyle ehliyet, sadece bir belge değil; değerli bir “Toplumsal Mutabakat Kartı”dır.

Yani sürücü kartı, bir yönüyle ehil olma belgesidir. Liyakat yoksa bu kartın da bir anlamı yoktur. Ehliyet; ustalık, yeterlilik ve yükümlülük; ehil olmak, üstlenilen görevi lâyıkıyla yerine getirecek bilgi ve beceriye sahip olmak demektir.

Direksiyona geçip taşıt kullanmak, insanın karakter aynasıdır.

Trafik kurallarını bilerek uygulayan, başkalarının hakkına saygı gösteren, kurallara uymayı bir zorunluluk değil ahlâki bir olgunluk kabul eden, insan hayatını merkeze alan kişi iyi bir insandır. Onun için diyoruz ki; “İyi bir insan iyi bir sürücüdür.”

Bakınız, iyi bir sürücü ne yapar?

Trafik işaret ve levhalarını iyi tanır, yönlendirmelere uyar.

                Kazalarda asli kusur sayılan halleri bilir.

                Aracını yolu en az işgal edecek şekilde park eder.

                Aşırı hız yapmaz; hızla geçmiş zamanın telafi edilemeyeceğini bilir.

                İşaret vermeden manevraya başlamaz.

                Kavşaklara yaklaşırken hızını düşürür, yayalara ve araçlara geçiş hakkı verir.

                Sollama ve manevra kurallarına titizlikle uyar.

                Arkadan gelen aracın geçme talebinde hızını artırmaz.

                Kaldırıma park etmez, yolu gereksiz işgal etmez.

                Dörtlü flâşörü yalnızca zorunlu hallerde kullanır.

                Takip mesafesini korur.

                Zorunlu haller dışında asla korna kullanmaz.

                Konvoy oluşturarak trafiği aksatmaz.

                Saygısız ve tedbirsiz araç kullanmaktan kaçınır.

                Hasta veya yaralıya temel yaşam desteği sağlayacak bilgiye sahiptir.

                Sigortasız ve muayenesiz araçla trafiğe çıkmaz.

                Aracının teknik özelliklerini bilir, israftan kaçınır.

                Emniyet kemerini takar, aynalarını ve koltuğunu ayarlar.

Elbette ehliyetin yüklediği görev bilinci sadece bu kurallarla sınırlı değildir. Unutmamak gerekir ki yollar da, araçlar da, yetkiler de birer emanettir. Emanete ihanet, toplum için telâfisi mümkün olmayan kırılmalara yol açar. Bir sürücü, taşıdığı sorumluluğun bilinciyle aracını kullandığında ise, şehirler rahatlar, toplum huzur bulur, değerler hayat kazanır.

23 Şubat 2026