10 Kasım’da son sahne şöyle yaşanmış: Doktoru, Atatürk’ten dilini dışarı çıkarmasını rica etmiş. O ise dilini ağzına iyice çekmiş, sağ yanına doğru dönmüş ve son sözünü odadaki herkes duymuş: “Ve Aleykümselam.”[1]

Bu anıyı iki kesim tepkiyle karşılamıştır: Kemalistler ve İslamcılar.

Kemalist düşünceye sahip olanlar “laik rejimi” getiren biri böyle bir son sözü söyleyemez, O’nun son sözü ‘saat kaç?’ idi derler.  “Saat Kaç” ile son sahneyi bitiren Şevket Süreya Aydemir de, bilindiği gibi Atatürk kültünün inşacılarından olan sol görüşlü biriydi. Aydemir, kendisiyle aynı tezi savunan Falih Rıfkı Atay gibi olayın tanıklarından da değildir.

Halbuki hatıratında son nefesinde selam alma olayını nakledenlerden biri olan Kılıç Ali, İstiklal Mahkemelerinin “Üç Aliler” denilen heyetinde yer almıştır ve kendilerinden daha az Kemalist değildir! Anılarında bu son sahneyi yazan diğer şahit ise Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hasan Rıza Soyak’tır; asıl en yaygın kaynak da budur.

Öte yandan bir kısım Kemalist de, tanıkları güvenilir, anlatımın tutarlılığından dolayı da olayın doğruluğu ihtimalini güçlü bularak “selam alma olayını” kabul ederler, lakin tevil ederler: “Atatürk, ‘aleykümselam’ sözünü Azrail’e değil doktoruna söylemiştir.” derler.

İslamcı düşünceye sahip kesimler ise hayatı sigara içip alkol alarak geçen, dansı seven, farklı kadınlarla evlilik dışı ilişkiler yaşamış, milli ve bağımsız olmaya titrerken, Batı tipi modern bir toplum kurabilmek amacıyla geleneksel İslam’ı sarsan devrimler yapmış, hatta yer yer dine mesafeli söylemleri olan bir insan nasıl olur da “cennete gitme alameti” olarak kabul edilen bir son sözü söylemiş olabilir, diye reddederler.

İslamcı düşüncedeki yazarlardan son nefeste selam alma olayını reddedenler arasında başta gelen isimler arasında Kadir Mısıroğlu, Yavuz Bahadıroğlu ve Mustafa Armağan sayılabilir. Bu yaklaşıma göre bu anlatı bir resmi tarih söylemidir. Muhafazakar kitleleri etkilemek için uydurulmuştur.

Kemalistler ve İslamcılar; biri Atatürk devrimlerini, diğeri İslam dinini ideoloji haline getiren iki farklı grup, bu konuda hemfikirler. Atatürk’ü İslam’dan kopartınca iki taraf da rahatlıyor.

Bu saydığım isimlerin akademik disiplin içinde çalışmayan kaynak tarihçileri olduğu malumdur. Son dönemde özellikle Atatürk’ün son sözünün ne olduğuna ilişkin bilimsel araştırmalar yapan çok sayıda tarihçi de yetişti. Bunlardan önde geleni Prof. Ali Güler’dir ve "Atatürk'ün Son Sözü: Aleykümesselam" adıyla çalışmasını kitaplaştırmıştır. Prof. Dr. Erhan Afyoncu ve Prof. Dr. Orhan Çekiç de bu yönde sonuç veren araştırmaları bulunan akademisyenlerimizdendir.

“Son nefeste alınan selam” konusunda Kemalist ve İslamcı görüşleri de yaptıkları bilimsel çalışmalarda konu edinmiş ve eleştirmişlerdir. Bu görüşteki tarihçilerin akademik disiplin altında çalışma yapmalarından bağımsız olarak haklarında bir tespiti de yapmalıyız: Bu tarihçiler aynı zamanda milliyetçi-muhafazakar dünya görüşüne sahip olarak tanınan bilim adamlarıdır.

Atatürk, her tabulaşan, ideolojileşen konu gibi zor mesele. Bir türlü son nefesini verdirtmedik Atatürk’e. “İsa’nın Son Yemeği” gibi bir efsane “Atatürk’ün Son nefesi” üzerinden dönüyor. Bu tartışmanın uzlaşan iki ucu olan Kemalist aşırılığa da İslamcı ideolojiye de şu soruyu sormalıyız: Atatürk’ün bir “selam” kelimesiyle ikiniz birden çökecek kadar zayıf mısınız?

Yanlış mı biliyoruz? Müslümanlık kendi ameline titizlenmek, kendi hesabına hazırlanmaktır. Birilerinin cennet veya cehennem postacılığını yapmak değil. Atatürk’ün ahirette nereye gittiğinin kimseye ne bir faydası var ne de bir zararı.

Atatürk doğrularıyla, yanlışlarıyla gitmiştir. Tarih yazmıştır ve tarih olmuştur. Şimdi bize düşen “Atatürk tarih oldu, yaşasın Türk Milleti” deyip akıl, bilim ve değerlerimiz ışığında doğrularını sürdürmek, yanlışlarını düzeltmektir. O ki, kendi yanlışlarını da düzeltebilen biriydi.

Her vesileyle tarihten birbirimize ateş açmayı bırakmak zorundayız.

Bir medeniyet ayrılıklar üreterek değil müşterekler çoğaltarak gelişir.