Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye'nin uluslararası alanda, diplomasi, ticaret, enerji, eğitim, insani yardım, savunma, lojistik-ulaştırma gibi alanlarda artan rolünü değerlendirdiği "Küresel Sistemik Dönüşümün Eşiğinde Türkiye" başlıklı yazısını AA için kaleme aldı.

***

Dünya siyaseti, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası düzen kaynaklı yapısal krizlerle sarsıldığı, kurumların işlevsizleştiği ve jeopolitik rekabetin gri alanlarda yoğunlaştığı bir kırılma noktasındadır. Tek kutupluluğun sona erdiği, ancak çok kutupluluğun henüz kurumsallaşamadığı bu fetret dönemi hem büyük riskler hem de devasa fırsatlar barındırmaktadır. Türkiye, Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde bu küresel belirsizliği doğru okumuş; sadece savunma pozisyonunda kalmak yerine, oyun kurucu bir vizyonla Türkiye Yüzyılı perspektifini uluslararası sistemin merkezine yerleştirmiştir.

Türkiye'nin dış politikadaki artan rolü, ideolojik bir tercihten ziyade rasyonel bir büyük stratejinin sonucudur. Hem Batı ittifakının sadık bir kanat ülkesi hem de Türk Devletleri Teşkilatı aracılığıyla Orta Asya'da, normalleşme süreçleriyle Orta Doğu'da ve Yeniden Asya açılımıyla Pasifik havzasında etkin bir ülke konumunda bulunuyoruz. Ukrayna-Rusya savaşındaki arabuluculuk çabaları ve Somali-Etiyopya gibi krizlerde elde edilen somut ilerlemeler, Türk diplomasisinin kriz çözme kapasitesini tescil etmiştir. Bu dinamizm, Türkiye'yi kritik meselelerde vazgeçilmez bir aktör haline getirmiştir.

Türkiye, savunma sanayiinde gerçekleştirdiği devrimle, stratejik belirleyici gücünü kağıt üzerindeki bir iddia olmaktan çıkarıp sahada bir gerçeklik haline getirmiştir. İHA ve SİHA teknolojilerinde dünya liderliğine oynamamız, sadece bir ihracat başarısı değildir. Aynı zamanda Türkiye'nin Karabağ, Libya ve Suriye gibi çatışma bölgelerinde jeopolitik denklemleri değiştirme gücünü ortaya koymuştur. KIZILELMA, KAAN ve TCG Anadolu, Çelik Kubbe gibi projeler, ülkemizin teknolojik bağımsızlık eşiğini aştığını ve artık kendi güvenlik mimarisini kendi imkanlarıyla tahkim edebildiğini göstermektedir.

Ayrıca Türkiye, ulaştırma ve enerji hatlarındaki stratejik konumunu enerji merkezi vizyonuyla taçlandırmaktadır. Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası keşfi ve Doğu Akdeniz'deki kararlı duruşumuz, enerjide dışa bağımlılığı asgariye indirme stratejimizin parçalarıdır. Aynı zamanda TANAP ve TürkAkım gibi projelerle Avrupa'nın enerji arz güvenliğinde kilit bir rol üstlenen Türkiye, enerjiyi bir dış politika enstrümanı olarak akıllıca kullanmaktadır.

Küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılandığı post-pandemi sürecinde Türkiye, Çin'den Avrupa'ya uzanan Orta Koridor'un en güvenli ve efektif rotası haline gelmiştir. İstanbul Havalimanı'nın küresel bir merkez olması; Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve devasa otoyol projeleri, Anadolu'yu küresel ticaretin kalbi yapma hedefimizin fiziksel altyapısıdır. İhracat odaklı büyüme modelimizle birleşen bu lojistik kapasite, Türkiye'nin dünya ticaretindeki payını kalıcı olarak artırmaktadır.

Büyük mutasavvıf, fikir ve gönül adamı Mevlana Celaleddin-i Rumi, adaleti "Herkese hakkı olanı vermek ve her şeyi yerli yerine koymak" olarak tarif eder. Yine Mevlana'nın "Ağaca su vermenin adalet, dikene su vermenin zulüm" olduğu anlayışıyla Türkiye, insanlık vicdanı ağacını korumanın ve geliştirmenin gayreti içindedir.

Yalnızca içerisinde bulunulduğu coğrafyanın değil, tüm dünyada insana ve özellikle de mazlumlara dair her türlü ihtiyaca insani diplomasi ilkesiyle omuz vermeye gayret eden ülkemiz, dünyada 'vicdanlı güç' kavramının da temsilcisi olmuştur. Milli gelirine oranla yapılan insani yardımlarda dünya birincisi olmamız, AFAD ve Türk Kızılayın küresel operasyonel etkinliği, Türkiye'nin yumuşak gücünü tahkim etmektedir.

Türkiye bu dönemde çeşitlendirilmiş diplomasinin bir başka boyutu olan kamu diplomasisinde de önemli adımlar atmıştır. Türkiye'nin tanıtımının yanında Türkiye hakkındaki kara propagandalara karşı kamu diplomasisi enstrümanlarıyla da mücadele edilmiştir.

2025 yılında toplam 38 panel, 3 medya forumu, 2 istişare ve değerlendirme toplantısı, 24 yuvarlak masa toplantısı, 29 sergi, 9 mutabakat zaptı, 7 çalışma ziyareti, 2 yemek daveti, 1 ön hazırlık çalıştayı ve 18 eğitim programı gerçekleştirmiştir. Ayrıca 16 rapor ile 5 kitap basılmış ve 13 video hazırlanmıştır. Hedefimiz, Türkiye markasının dünyada layık olduğu noktaya gelmesi ve temsil ettiği değerler ve ilkeler ile dünyada örnek haline gelmesidir.

Bu yeni çağda çatışmalar ve savaşlar sadece konvansiyonel silahlar ve sistemlerle yapılmıyor. Son yıllarda sosyal medyanın toplumlara etkisi derinleşmiş, siber tehditler çeşitlenmiş, algı operasyonları ve dezenformasyon yöntemleri artmıştır.

Özellikle yapay zeka enstrümanlarının da kullanılmaya başlamasının enformasyon ekosisteminde olumlu ve olumsuz sonuçları ortaya çıkmaya başlamıştır. Teknolojik bir dönüşümün yaşandığı çağımız iletişim alanında yepyeni bir safhanın da başlangıcının işaretlerini vermektedir. Bu kaos ortamı bazı küresel şirketler ile onlarla eş güdüm içinde hareket eden bazı devletlerin iletişim ekosisteminde fiili hükümranlık ve yönlendirme kapasitesi tesis etme riskini beraberinde getirmektedir. Bu da ülkelerin dijital egemenliğine bir tehdit demektir. Bu düzlemde bir yandan devletler hibrit savaşlara karşı da hazırlıklı olmak, bu savaş türünün tehlikesinin farkına varıp tedbirler geliştirmek, öte yandan da bu yeni teknolojik gelişmelerden en net ve etkili şekilde istifade edecek hazırlıklar içinde olmak zorundadır.

Biz de ülkemizi bu yeni nesil tehditlere ve risklere karşı dayanıklı ve hazırlıklı hale getiriyoruz. Ülkelerin birbirine karşı giriştiği en önemli operasyonel unsurlardan olan dezenformasyona karşı mücadelemizi son derece kararlı bir biçimde sürdürüyoruz.

Vatandaşlarımızı her alanda doğru bilgilendirmek, algı ajanlarına fırsat vermemek ve toplumumuzda medya okuryazarlığını yükseltmek için ekiplerimiz dur durak bilmeden çalışıyor. Yalan haberin orman yangını gibi yayıldığı bu ortamda algoritmalar üzerinden gündem belirleme çabalarına karşı toplumumuzu korumak için gayret sarf ediyoruz.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezimiz milletimizi kirli bilgiden korumak, algı oyunlarını bozmak için gece gündüz faaliyet gösteriyor. Merkezimizce 2025 yılı içerisinde 35 Dezenformasyon Bülteni yayımlanmış, 3 bine yakın dezenformasyon tespit edilip bertaraf edilerek kamuoyu ile paylaşılmıştır. Ayrıca 32 yeni üniversitede Dezenformasyonla Mücadele Kulübü kurulması sağlanmıştır. Böylece 60 ilde, 76 üniversitede Dezenformasyonla Mücadele Kulübü faaliyet göstermeye başlamıştır.

Enformasyon faaliyetlerinin en önemli amaçlarından biri olan toplum ile devlet arasında köprü olma işlevi de Başkanlığımız bünyesindeki Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) tarafından en etkin biçimde sağlanmaktadır.

CİMER, sisteminin de bu dönemde etkin bir şekilde işlemesi ve toplumla devlet arasındaki ilişkinin daha şeffaf bir noktada olması için çalışmalarını da sürdürmüştür. 2025 yılında da vatandaşlarımızın başvuruları CİMER sistemiyle alınmıştır.

2025'te CİMER'e toplam 5 milyon 525 bin başvuru yapılmış, 2018'den bu yana yapılan başvuru sayısı ise 41 milyonu aşmıştır. Bu başvuruların yüzde 96,8'i cevaplandırılarak, ortalama işlem süresi 11 güne kadar düşürülmüştür. CİMER başvurularının yüzde 96'sı dijital kanallar üzerinden yapılırken başvuruların kolaylaştırılması için 2025 yılında "CİMER Mobil Uygulaması" devreye alınmıştır.

CİMER'de gündem oluşturan konular, vatandaş talepleri, görüşleri ve şikayetler temelinde hazırlanan 374 rapor ilgili kurum ve yetkililerle paylaşılarak vatandaşların politika yapım sürecine dahil olmasına zemin hazırlanmıştır. 2025 yılında adli ve idari soruşturmaya konu olmuş CİMER başvurularına yönelik bilgi ve belge talebi içeren 1640 yazıya cevap verilmiş, çok sayıda suç şebekesi CİMER başvurularıyla çökertilmiştir.

İletişim kuramcısı Marshall McLuhan'a göre iletişim araçları ve teknoloji son derece akışkan bir değişime ve dönüşüme sahiptir. Bu özelliği ile iletişim araçları içerisinde bulunduğu toplumun kültürel ve sosyolojik kodlarındaki değişimde son derece etkilidir. İletişim araçları ve teknolojide yaşanan baş döndürücü değişim sürecinde İletişim Başkanlığı olarak vatandaşlarımızın talep ve beklentilerini önemseyen ve sadece milletin işaret ettiği istikamete yürüyen Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde bütün gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz.