Nijerya Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezinin (NCDC) 2026'nın 32. haftasına ilişkin verilerine göre, yıl başından 9 Ağustos'a kadar ülke genelinde 12 bin 977 şüpheli difteri vakası, 10 bin 476 doğrulanmış vaka ve 406 ölüm kaydedildi. NCDC, şüpheli vakalara göre ölüm oranını yüzde 3,1 olarak açıkladı.
NCDC'nin verilerine göre doğrulanmış vakaların yaklaşık yüzde 98'i Kano, Kaduna, Katsina, Borno, Bauchi, Plateau, Sokoto ve Zamfara eyaletlerinde görülüyor. Doğrulanmış vakaların yaklaşık yüzde 68'inin ise aşılanmamış kişilerde görüldüğü bildiriliyor.
Salgın kuzey eyaletlerinde yoğunlaşıyor
Difteri salgını Nijerya'nın özellikle kuzey eyaletlerini etkilerken, sağlık makamları hastalığın yeni bölgelere yayılmasını önlemek için aşılama ve sürveyans (yakın takip ve gözetim) çalışmalarını artırıyor.
Federal hükümet, 28 Ağustos'ta, Kano ve Katsina'daki çocuklar arasında görülen salgına müdahale amacıyla acil durum görev gücü oluşturdu.
Federal Sağlık ve Sosyal Refah Bakanlığı, NCDC, Ulusal Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerini Geliştirme Ajansı, eyalet yönetimleri ve uluslararası sağlık kuruluşlarının yer aldığı görev gücünün; salgının izlenmesi, temaslıların belirlenmesi, aşılama açıklarının kapatılması ve hastaların zamanında tedaviye ulaştırılması için çalışacağını açıkladı.
Plateau'da 27 kişi hayatını kaybetti
Ülkenin orta kesimindeki Plateau eyaletinde difteri salgını son haftalarda hızla yayıldı.
Plateau eyaleti sağlık yetkilisi Dr. Maren Damulak, yaptığı açıklamada şüpheli vaka sayısının 149'dan 303'e yükseldiğini, 27 kişinin difteri nedeniyle yaşamını yitirdiğini bildirdi.
Damulak, vakaların yaklaşık yüzde 99'unun Jos North Yerel Yönetim Bölgesi'nde görüldüğünü, Rikkos bölgesinin salgından en fazla etkilenen yerleşimlerden biri olduğunu belirtti.
Hastaların önemli bölümünün difteri aşısı olmadığını aktaran Damulak, vakaların önemli bölümünü çocukların oluşturduğunu kaydetti.
Plateau yönetimi, salgının yayılmasını önlemek amacıyla 7 Eylül'den itibaren eyaletteki devlet ve özel ilkokul ile ortaokulları geçici olarak kapattı.
Zamfara'da 44 can kaybı
Kuzeybatıdaki Zamfara eyaletinde de salgının bilançosu ağırlaşıyor.
Zamfara Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Direktörü Yusuf Haske de yaptığı açıklamada, eyalette 367 difteri vakasının doğrulandığını ve 44 kişinin hayatını kaybettiğini ifade etti.
Haske, hastalardan alınan örneklerde difteriye neden olan bakterinin tespit edildiğini, Abuja'daki Ulusal Referans Merkezi'ne gönderilen örneklerde de teşhisin doğrulandığını açıkladı.
320'den fazla hastanın tedavilerinin ardından taburcu edildiğini belirten Haske, salgının kontrol altına alınması için eyalette olay yönetim sisteminin devreye sokulduğunu kaydetti.
Salgın nedeniyle Zamfara'da okulların açılışı da iki hafta ertelenerek 28 Eylül'e bırakıldı.
Kano'da 50 kişi yaşamını yitirdi
Kano Hastalık Kontrol Merkezi Genel Direktörü Muhammed Abbas ise eyalette difteri nedeniyle can kaybının 50'ye ulaştığını ve toplu aşılama kampanyası düzenleyebilmek için federal hükümetten ek aşı istediğini açıkladı.
Abbas, ailelere, özellikle çocuklarda hastalık belirtilerinin görülmesi halinde sağlık kuruluşlarına erken başvurmaları çağrısında bulundu.
Kaduna'da aşılama seferberliği
Salgının yayılmasını önlemek amacıyla Kaduna eyaletinde de reaktif aşılama kampanyası başlatıldı.
Eyalet Sağlık Bakanlığı, 12-17 Eylül'de 23 yerel yönetim bölgesinin tamamını kapsayan aşılama çalışması yürütüyor.
Sağlık ekiplerinin köylerde, pazarlarda ve diğer toplu yaşam alanlarında vatandaşları bilgilendirdiği ve çocukların aşılanması için çalışmalar yaptığı bildirildi.
Aşısız çocuklar en büyük risk grubunda
NCDC'ye göre doğrulanmış difteri vakalarının yaklaşık yüzde 68'i aşılanmamış kişilerden oluşuyor.
Sağlık yetkilileri, özellikle çocukluk döneminde uygulanan rutin aşıların tamamlanmasının hastalığın yayılmasının önlenmesinde büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Daha önce aşılanmamış veya aşıları eksik kalmış çocukların belirlenerek bağışıklama programına dahil edilmesi için salgından etkilenen bölgelerde ek aşılama kampanyaları düzenleniyor.
Salgınla mücadelede aşılama öne çıkıyor
Nijerya'da difteri son yıllarda tekrarlayan salgınlara neden olurken sağlık makamları hastalığın kontrol altına alınmasında aşılama çalışmalarına öncelik veriyor.
Sağlık yetkilileri, özellikle aşısız çocukların belirlenmesi, eksik aşıların tamamlanması, hastalık belirtilerinin erken fark edilmesi ve sağlık kuruluşlarına zamanında başvurulmasının salgının kontrol altına alınmasında belirleyici olacağını belirtiyor.
Difteri nedir?
"Kuşpalazı" olarak da bilinen difteri, "Corynebacterium diphtheriae" adlı mikroorganizmanın boğaz, burun, göz ve deriye yerleşmesiyle ortaya çıkıyor. Bulaşıcı olan hastalık ölüme yol açabiliyor.
Difteri, enfekte kişinin öksürmesi veya hapşırmasıyla ortaya çıkan solunum damlacıklarıyla, yakın temas ve bazı durumlarda enfekte kişilerin kullandığı eşyalar aracılığıyla bulaşabiliyor.
Hastalığın belirtileri arasında ateş, halsizlik, boğaz ağrısı, öksürük ve burun akıntısı bulunuyor. Hastalık ilerlediğinde boğazda kalın gri-beyaz bir tabaka oluşabiliyor ve nefes almak güçleşebiliyor.
Tedavi edilmediğinde kalp ve sinir sistemi başta olmak üzere çeşitli organlarda ciddi komplikasyonlara neden olabilen difteri, aşıyla büyük ölçüde önlenebiliyor.