Yapısökümü ve Muhafaza
MAKALE
Paylaş
04.10.2026 23:41
411 okunma
Prof.Dr. Mustafa Tekin

İnsanlık tarihini okumak özellikle “genellik”leri, “evrensellik”leri ve “biriciklik”leri tespit bakımından anlam taşımaktadır. Tarihe bakmak aynı zamanda insanlığın bugüne getirdiği birikimleri görebilmek demektir ki, bu birikimler insan(lığ)ın geleceğe doğru projeksiyonunda yol göstericidir. Bu birikimlerin olmadığı durumlarda insanın birçok şeyi tekraren icad etmesi gerekir.

Tarih ve toplumu açıklama sadedinde “süreklilik” ve “kırılma” kavramları çokça kullanılmaktadır. Tarih birbirine benzer biricik olaylardan oluşurken, sosyoloji ise bu olaylardaki benzerlik ve düzenlilikleri gündeme getirir. Sosyolojinin burada önemli işlevi, bu benzerlik ve düzenliliklerden yola çıkarak genel ilkelere ulaşmaya çalışmasıdır. Toplumlarda kırılmalar değişimleri ve onların şiddet ve yoğunluklarını gündeme getirirken, süreklilik ise benzerlikler üzerinde durmaktadır. İbn Haldun “geçmişler geleceğe suyun suya benzemesinden fazla benzer” derken aslında bu sürekliliğe dikkat çekmektedir.

Post/modern durum ise tüm evrenselliklere itiraz ederken, hakikatten başlayarak tüm hayatı parçalamıştır. İşte bu noktada postmodern durumla özdeşleşen “yapısöküm” şeklinde bir kavram gündeme gelmektedir. Yapısöküm, insanlık tarihi içerisinde bugüne kadar gelen yerleşik düşünce kavram, paradigma vb. sorgulayarak bu yerleşikliğini yerinden ederek bozmak ve üzerinde yeniden düşünmeye başlamaktır. Burada özellikle yerleşiklik içerisinde varolan anlam yapı sökümüne uğratılmaktadır.

Esasen bu çerçevede yapısöküm kavramı yeniden sorgulama bağlamında önemlidir. Kavramlar, paradigma ve yerleşik düşünceler üzerine bilinçli bir şekilde yeniden düşünüş, varsa tutarsızlıklarının deşifre edilmesi işlevsel bir durumdur. Fakat post/modern durum istikrarsızlık ve tutarsızlıklardan rahatsız olmadığı gibi tam tersine istikrarsızlıkları bir düzenlilik olarak görmektedir. Dolayısıyla görelilik, hakikatin parçalanması, post/truth, evrenselliğin eleştirisi gibi hususlar insanlardaki sabiteleri berhava etmektedir aynı zamanda.

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya