Çağdaş İslam düşüncesinin İslam klasikleriyle irtibatının yeniden kurulması, bütün dönemleri ilgilendiren ana sorunları keşif ve temellük etme kapısını aralaması bakımından son derece önemli bir aşamadır. Söz konusu keşif ve temellük çabasını gözden kaçırdığımızda İslam mirasına dair gerek resmi gerekse sivil kurumlarda artarak devam eden okuma, anlama ve yorumlama faaliyetlerini takdir etmekte güçlük çekeriz. Nitekim bu yazı dizisine böyle bir eleştiriden dolayı başlamıştık. Zira İslam mirasına dair okumalar ilk bakışta sadece tarih okumaları olarak görünüyor. Oysa ne müslüman toplumların sorunları sadece tarih metinleri okuma becerisi kazanmaktan ibarettir ne de İslam mirasıyla irtibat kurmayı amaçlayan kurumların işi sadece tarih araştırması yapmaktır.

Bu eleştirilerin büsbütün haksız olduğu söylenemezse de mevcut durumu anlama ve tahlile imkân vermediğini belirtmek gerekir. Zira içinde yaşadığımız dünyayı anlama ve yorumlama becerisi, bir bütün olarak yükseköğretimin hedefidir ve maalesef bizim eğitim sistemimiz böyle bir beceriyi kazandırma aşamasına henüz ulaşmadı. Bunda üniversite sisteminin kendisinden kaynaklanan bölünmüşlüklerin etkisi olduğu gibi farklı uzmanlıkların üretimini hepimiz için ulaşılabilir kılan bir ilmî muhitin bulunmamasının da ciddi etkisi var. Aynı durum İslam mirasına yönelik araştırmalar için de geçerli. Parça parça hatırı sayılır bir birikime ulaşılmış olmasına rağmen bu birikimi ortak pazara sunan ara yazarlar henüz yetişmedi. Bu sebeple mevcut durumu değerlendirirken hem şahsi gözlemlerden hareket etmenin çok yanıltıcı olduğunu hem de yapısal sorunların bulunduğunu dikkate almak gerekir.