AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Bakanlık tarafından dış ticaret işlemlerinde vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi, kamu gelirlerinin korunması ve gümrük işlemlerini mevzuata uygun şekilde gerçekleştiren dış ticaret erbabının haklarının gözetilmesi amacıyla çalışmalar yürütülüyor.
Halihazırda 18 gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğünde hizmet verilirken Türkiye'deki toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 20'si gümrük idareleri aracılığıyla toplanıyor.
Süreç, yapay zekayla destekleniyor
Yasa dışı ticaretle mücadele kapsamında, tüm dış ticaret işlemleri risk analizinden, sonradan ve ikincil kontrol sürecinden geçiriliyor. Bu doğrultuda, gümrük işlemleri tamamlandıktan sonra firmaların ticari kayıtları, belgeleri ve işlemleri üzerinden sonradan kontrol denetimleri yapılıyor.
Gümrük beyannameleri ve bunlara ilişkin işlemlerin, gümrük idaresindeki ilgili birimlerce yeniden incelenmesiyle de ikincil kontrol gerçekleştiriliyor.
Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yapılan bu çalışmalarda, çağın gerektirdiği teknolojik gelişmelerden yararlanılıyor. Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin denetiminde, etkinliğin artırılmasına yönelik yapay zeka algoritmaları ve ileri analitik modellemeler kullanılıyor.
31 bin 750 beyanname ikincil kontrole tabi tutuldu
Ticaret Bakanlığının 2027 Yılı Bütçe Teklifi'nde yer alan bilgiye göre, bu yılın ocak-ekim döneminde sonradan kontrol programı dahilinde 234 firma denetlendi.
Aynı dönemde, ikincil kontrol çalışmaları doğrultusunda, 4 bin 442 firma tarafından tescil edilen 31 bin 750 beyannameye yönelik denetim işlemleri gerçekleştirildi. Denetimler sonucunda, 10 ayda toplam 14,1 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.
Söz konusu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 51 artış gösterdi.