ABD’de merkez ile eyaletler arasında hep kavga yaşandı
MAKALE
Paylaş
11.01.2026 16:23
195 okunma
Erhan Afyoncu

Amerikan tarihinde zaman zaman Washington ile eyalet yönetimleri arasında anlaşmazlıklar ve gerilimler oldu. Eyaletler, federal hükümetin yetkisinin sınırlı olduğunu iddia edip beğenmedikleri kararları uygulamak istemediler. Merkez ise bir eyaletin federal yasaya ve uygulamaya karşı çıkmasını isyan hükmünde gördü. Gerektiğinde güç kullanarak eyaletleri yola getirdi

Amerika Birleşik Devletleri, 1776'da kurulmuş, başkenti Washington D.C. olan federal bir devlettir. Amerikan sistemi, Washington'daki merkezi yönetim ile eyaletler arasında egemenliğin bölüşümü ilkesine dayanır. Bu güç bölüşümüne göre dış politika, milli savunma, para ve ekonomi, anayasal hakların korunması federal hükümetin uhdesindedir.

Buna mukabil eğitim, üniversiteler, belediye hizmetleri, sağlık hizmetleri, polis gücü, adli ve medeni hukuk eyaletlerin yetkisindedir. Ancak yetki paylaşımındaki belirsizlikler Amerikan tarihinin çeşitli zamanlarında Washington ile eyalet yönetimleri arasında zaman zaman anlaşmazlığa sebep olurken, bazen de bu anlaşmazlıklar çok büyük gerilimler doğurmuştur.



George Washington, Pensilvanya seferinde.

SİLAHLI İSYAN ÇIKTI

Amerikan tarihinde ilk eyalet-merkez çatışması kurucu başkan George Washington zamanında yaşandı. 1791'de yeni kurulan federal hükümetin ilk hazine bakanı olan Alexander Hamilton, bağımsızlık savaşı döneminden gelen borç yükünün azaltılması amacıyla vergileri artırmak istedi. İthalat vergileri zaten yüksek olduğu için Hamilton, içki ama özellikle damıtılmış bir içki olan viskinin vergisini artırma yoluna gitti.

Bu durum özellikle Batı Pensilvanya'da buğday eken çiftçileri öfkelendirdi ve tepki 1794'te silahlı bir isyana dönüştü. Pensilvanya Valisi Thomas Mifflin, merkezi hükümetin asker gönderme planını çekinceyle karşıladı ve isyanın abartıldığını savundu. Ancak Başkan George Washington, isyanı bastırmak için 13 bin kişilik bir milis ordusuna bizzat liderlik etti. Bu da ABD tarihinde bir başkanın ordunun fiilen başında ilk ve son kez sefere çıkışıydı.

Federal ordunun gücü karşısında isyancılar dağıldı. Olay bastırılıp isyancıların elebaşları yakalansa da daha sonra affedildiler. Ancak bu olay eyaletlerin "kendi meselelerini kendileri halletmesi" yönündeki tavrını ve valilerin merkezi hükümetin direktiflerini gerçekleştirmekteki isteksizlerini yansıtmaktaydı.

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya