ABD Büyükelçiliği, "tüm Amerikalılara ulaşma çabası" kapsamında alındığını savunduğu ve bir ilk olma özelliği taşıyan karar doğrultusunda, 27 Şubat Cuma günü Kudüs’ün güneyindeki Efrat yerleşim biriminde pasaport hizmeti sunmaya başlayacağını bildirdi.

Büyükelçilik, gelecek iki ay içinde Kudüs’ün güneyindeki Beitar Illit yerleşim biriminde de ABD’li konsolosluk yetkililerinin "saha ziyareti" gerçekleştireceğini belirtti.

İsrail’in 1967’de işgal ettiği Filistin topraklarında kurulan yerleşimlerden biri olan Efrat, Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplum tarafından yasa dışı kabul ediliyor.

İşgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerde yaşayan ABD vatandaşlığına sahip İsraillilerin sayısına ilişkin net bir veri bulunmamakla birlikte, bu sayının binlerle ifade edildiği tahmin ediliyor.

İsrail'in Filistin topraklarındaki işgali meşrulaştırma girişimi

Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) İcra Komitesi Üyesi Vasıl Ebu Yusuf, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ABD Büyükelçiliğinin yasa dışı yerleşimlerde konsolosluk hizmeti verme kararını "hukuk dışı" olarak nitelendirdi.

Ebu Yusuf, "Washington, işgali meşrulaştırmak amacıyla yasa dışı yerleşimlere İsrail’in bir parçasıymış gibi muamele ediyor. Bu yerleşimlerin yasa dışı olduğunu teyit eden çok sayıda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı bulunuyor. Ayrıca Uluslararası Adalet Divanı da işgal altındaki topraklarda kurulan yerleşimlerin yasa dışı olduğuna hükmetmiştir." dedi.

ABD Büyükelçiliğinin duyurduğu kararın uluslararası hukuk sistemine aykırı olduğunu vurgulayan Ebu Yusuf, sözlerini şöyle sürdürdü:

"ABD’nin sergilediği bu tutum, işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yerleşimlerin meşru kabul edilmesinin önünü açarken, Washington’un işgalci İsrail’in attığı adımlara yeşil ışık yaktığı anlamına da geliyor. ABD ayrıca bu adımla, işgal altındaki Filistin topraklarında sürdürülen yerleşim politikalarını teşvik etmiş oluyor."

Ebu Yusuf, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin yasa dışı yerleşimlere yaptığı ziyaretlerde, işgal altındaki Batı Şeria yerine “Yahuda ve Samarra” ifadesini kullanarak “Tevrat’a dayalı Büyük İsrail” görüşünü benimsediğini hatırlattı.

Filistinli yetkili bunun, sömürgeci bir zihniyetin yansıması ve tüm uluslararası kararların ihlali olduğunu dile getirdi.

Ebu Yusuf, ABD Büyükelçiliğinin duyurduğu kararın, Washington’un Batı Şeria’nın ilhakına onay verdiği anlamına geldiğini ifade etti.

"Bu karar, uluslararası sisteme bir meydan okuma"

FKÖ’ye bağlı Ayrım (Utanç) Duvarı ve Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi yetkililerinden Salah el-Havaca da ABD Büyükelçiliğinin kararını, “İsraillilerin gasbettiği Filistin topraklarında kurulan yerleşimleri meşru görme yönünde tehlikeli bir gelişme” olarak nitelendirdi.

Havaca, bunun “yerleşim yerlerinin yasal statüsünü İsrail içindeki şehirlerle eşitlemeyi amaçladığını” vurgulayarak şunları kaydetti:

"Büyükelçiliğin duyurduğu karar, uluslararası sisteme yönelik bir meydan okumadır. Bu karar aynı zamanda, Filistinlilerin işgal altındaki tüm topraklar üzerinde siyasi ve hukuki yetkiye sahip olduğu ve yerleşim faaliyetlerinin yasa dışı olduğu yönündeki Uluslararası Adalet Divanı kararına da açıkça aykırıdır."

Havaca, bunun, "işgalin tarihi Filistin’in tamamında sürmesinin önünü açacağını ve bu şekilde İsrail’in sınırlarının toprakların yalnızca yüzde 78’iyle sınırlı olduğu yönündeki söylemin ötesine geçileceğini" savundu.

ABD Büyükelçiliğinin duyurduğu kararın ABD Başkanı Donald Trump’ın yaklaşımıyla da uyumlu olduğuna işaret eden Havaca, "Trump’ın yaklaşımı da uluslararası sistemi statüsünden arındırmayı ve İsrail’in Batı Şeria’yı ilhakını destekleyerek burayı izole edilmiş bölgelere dönüştürmeyi amaçlıyor." değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, 2017 yılında Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma ve ABD’nin Tel Aviv’deki Büyükelçiliğini Kudüs’e taşıma kararı almıştı.

Somut uygulamaların gerçekleştirilmesi talebi

Filistin Ulusal Girişim Hareketi Genel Sekreteri Mustafa el-Bergusi ise söz konusu kararı, “ABD’nin Filistin meselesine yönelik politikasında benzeri görülmemiş bir gelişme” olarak niteledi.

Bergusi, Trump yönetiminin ABD’nin yerleşimlere karşı çıkan geleneksel tutumundan, yerleşimleri kabul eden bir yaklaşıma geçtiğini belirterek bunun ABD politikasındaki en tehlikeli gelişme olduğunu ifade etti.

Kararın, uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu vurgulayan Bergusi, Birleşmiş Milletler (BM) ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) İsrail’in yerleşim birimlerini kınadığını hatırlattı.

Bergusi ayrıca, “Bu karar, ABD’nin İsrail’e Batı Şeria’yı ilhak etme ve Yahudileştirme izni verdiğini gösteriyor.” görüşünü dile getirdi.

ABD'nin İsrail Büyükelçisi Huckabee'nin bu yöndeki söylemlerinin de çok açık olduğunu belirten Bergusi, Büyükelçinin Mısır'ın yarısından fazlasını, Suudi Arabistan'ın üçte birini, Irak'ın yarısını, Suriye, Lübnan ve Ürdün'ün üçte ikisini kapsayan "büyük İsrail"den bahsettiğini kaydetti.

Bergusi, bu açıklamanın, "Siyonist proje" konusunda Washington'un Batı Şeria'daki köklü değişiklikleri kabul etme niyetini yansıttığını vurguladı.

Filistinli yetkili, söz konusu karar karşısında Filistin, Arap ve İslam dünyasının ortak bir tavır sergilemesi, yalnızca açıklama ve kınamalarla yetinmeyip kararlı ve etkili adımlar atması gerektiğini belirtti.

Bergusi, İsrail’in sahada somut ve fiili adımlarla karşılaşmadıkça planlarını durdurmayacağını, ilhak ve Yahudileştirme sürecini sürdüreceğini ve ABD’nin de buna yeşil ışık yakacağını söyledi.

Genel Sekreter Bergusi, şu ifadeleri kullandı:

"Maalesef İsrail ve ABD istediklerini yapıyor. Açıklama ve kınamaların onlar için hiçbir anlamı yok. Büyükelçinin bu adımın ardından istifasının istenmesi gerekirken, ABD konsolosluk hizmetlerini yerleşim bölgelerini de kapsayacak şekilde genişletti."

Filistinlilerin haklarının engellenmesi

Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi Başkanı Müeyyed Şaban, Batı Şeria’daki tüm yerleşim birimlerinin, İsrail'in işgal ettiği topraklara kendi sivil nüfusunu transfer etmesini yasaklayan Dördüncü Cenevre Sözleşmesi uyarınca yasa dışı olduğuna dikkati çekti.

Şaban, ABD’nin konsolosluk hizmetlerini Filistin toprakları üzerinde kurulan bir yerleşimi kapsayacak şekilde genişletmesinin, uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri olan hukuka aykırı bir durumu tanımama ilkesinin ihlali anlamına geldiğini belirtti.

Bu adımların işgal altındaki toprakların diplomatik düzeyde normalleştirmeye açık bir idari alan olarak yeniden tanımlanmasını hedefleyen daha geniş bir sürecin parçası olduğuna dikkati çeken Şaban, fiili kontrolün örtülü bir tanıma biçimine dönüştürüldüğünü kaydetti.

Şaban, ABD yönetimine, "bu karardan vazgeçmesi, uluslararası hukukun gereklerine bağlı kalması ve Filistin halkının toprakları ile mülkiyet haklarını zedeleyecek adımlardan kaçınması" çağrısında bulundu.

Filistinli yetkili, uluslararası toplumun yerleşim sistemi karşısında hukuki ve ahlaki sorumluluğunu üstlenmesi ve yerleşimleri meşrulaştıran ya da olağan bir durum gibi gösteren her türlü girişimi reddetmesi gerektiğini vurguladı.

Evanjelik kilisesinden "ilhak" tepkisi

İşgal altındaki Batı Şeria’nın Beytüllahim kentindeki Evanjelik Luteryen Noel Kilisesi lideri Papaz Münzir İshak ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Washington’un yasa dışı bir yerleşimde konsolosluk hizmeti sunarak İsrail’in Batı Şeria’yı ilhakını normal bir durum gibi göstermeye çalıştığını belirtti.

İsrail'den ise bu karardan memnuniyet duyulduğu yönünde açıklamalar yapıldı.