Sesli Dinle

Selam üzerinize olsun.

Vicdan; insanın doğru ile yanlışı ayırt etmesine yardımcı olan, iç dünyasında yankılanan sestir. Kur’an-ı Kerim’de ve hadis-i şeriflerde çoğu zaman “kalp” ve “nefis” kavramlarıyla ilişkilendirilir. Kişinin davranışlarında tutarlı olmasını sağlayan, kendi kendini denetleyen adil bir yargıçtır. İnsan, bazen kimsenin görmediği veya duymadığı bir ortamda bile yaptığı davranışın doğruluğunu vicdanında değerlendirir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurur: “İyilik, güzel ahlâktır; kötülük ise vicdanını rahatsız eden ve insanların bilmesini istemediğin şeydir.” [1] Bu hadis, vicdanın insanı iyiliğe, doğruluğa ve adalete yönlendiren fıtratın sesi olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Vicdanının rehberliğinde hareket eden kimse, en zor anlarda bile doğruluktan taviz vermez.  Bunun en çarpıcı örneklerinden biri, Tebük Seferi'ne katılamayan üç sahabenin sergilediği samimi ve dürüst tavırdır. Bu üç sahabe, münafıkların aksine yalan söylemek yerine gerçeği açıkça ifade ettiler. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz (s.a.v.), bir süre kimsenin onlarla konuşmamasını emretti. Allah Resulü (s.a.v.) ve sahabeler onların selâmlarını almadılar, kendileriyle konuşmadılar; hatta eşleri bile bir müddet onlardan ayrı kaldı. Elli gün boyunca vicdan azabı ve derin bir pişmanlık içinde kalan bu sahabeler, Allah'tan başka sığınılacak hiçbir makam olmadığını idrak ettiler. Samimiyetle tövbe ve istiğfar ettiler. Nihayet, tövbelerinin kabul edildiği şu ayetle müjdelendiler: “Allah, geriye bırakılan (savaşa katılmayan) üç kişinin de tövbesini kabul etti. Sonunda, bütün genişliğine rağmen yeryüzü onlara dar gelmeye başlamış, vicdanları kendilerini sıkıştırmış ve Allah’a karşı O’ndan başka sığınılacak kimse olmadığını anlamışlardı. Bunun üzerine O da eski durumlarına dönmeleri için onlara tövbe nasip etti. Şüphesiz Allah, tövbeleri kabul edendir, merhametlidir.” [2]

İnsanın gönül dünyasını huzur ve aydınlığa kavuşturan en önemli değerlerden biri doğruluktur. Vicdanın sağlıklı bir şekilde işlemesi için insanın dürüst, ahlâklı ve bilinçli olması gerekir. Sürekli kötülük yapan, haksızlık eden ve yanlış davranışları alışkanlık hâline getiren kimselerin vicdanları zamanla körelebilir. Bu sebeple vicdanımızı iyiliklerle beslemeli, doğruluktan ayrılmamalı ve hakkı gözetmeye özen göstermeliyiz. Unutmamalıyız ki, vicdanını kaybeden insan, insanlığını da kaybetmeye başlar.

Barış, huzur ve esenlik dileğiyle...