Merhum şehid Muhammed Âtıf efendi hakkında yazdığım bu son (dördüncü) yazıya, Sayın Dr. Mehmet Sılay’dan aldığım şu pasaj ile başlıyorum:

“Zihin arkasını okumaya kalkan Ka…’na, kendilerinin yakından tanıdığı merhum Nureddin Topçu’nun, ‘İstiklal Mahkemelerinde Hâkim yoktur, Eşkıya vardır! 27 Mayıs Darbesinde Başbakan asanlar İstiklal Mahkemesi yanında yunmuş-yıkanmıştır!’ tarihi tespitlerini hatırlatırız. Bu vatandaş Niyet Okuyan, zihin arkasını okuyan fakat arşive girip mahkeme zabıtlarını okuma zahmetine katlanmayan, delile itibar etmeden vicdani kanaatleriyle salben idam kararları verip hemen infaz ederek emperyalistlere ev ödevi yapan hainlerle aynı kulvarda yürümektedir.”

Ankara İstiklâl Mahkemesi üyelerinden Kılıç Ali, İstanbul’a geldiğinde Haydarpaşa’da gazetecilere şu demeçte bulunmuştur:

“Âtıf Hoca ile refîklerinin muhâkemesi bitmiş gibidir. Karâr, bir-iki güne kadar tefhim edilecektir.

2 Şubat 1926 Salı günü Savcı Necib Âli (Küçüka): “Şapka ve bu yüzden hâsıl olan hâdiselerin âmilleri olmakla maznun bulunan eşhastan... İskipli Âtıf Hoca’nın üç seneden az olmamak üzere küreğe konmasını” istemiştir.

3 Şubat 1926 Çarşamba günü, öbür sanıklar savunmalarını yaptıktan sonra, mahkeme başkanı, Muhammed Âtıf Efendi’ye kendisini savunmasını söyleyince, Muhammed Âtıf Efendi:

“Hâcet yok efendim. Müdâfaa edilmeyi mûcib bir günâhımız olmadığı esâsen tebeyyün etmiştir. Binâenaleyh, vicdanınızın vereceği hükme intizâr ediyorum” demiştir.